روایت سامودرا مانتان با مشکلی آغاز می‌شود که برای دواها (ایزدان آسمانی) رخ می‌دهد. به دلیل غرور ایندرا، پادشاه خدایان، دورواسا، یکی از ریاضت‌کش‌ترین و قدرتمندترین ریشی‌ها، دواها را نفرین می‌کند و باعث می‌شود که قدرت، انرژی و سعادت خود را از دست بدهند. در نتیجه، دواها در نبردهای پیاپی از آسوراها، دشمنان دیرینه‌شان، شکست می‌خورند. آسوراها به رهبری پادشاه بالی کنترل کامل کیهان را به‌دست می‌گیرند. در این وضعیت ضعیف، دواها به ویشنو، نگهدارنده کیهان، پناه می‌برند و از او مشورت و یاری می‌طلبند. ویشنو به آن‌ها می‌گوید که تنها راه بازگرداندن قدرت از دست‌رفته‌شان و رسیدن به جاودانگی، یافتن آمریتا (شهد جاودانگی) است که در اعماق اقیانوس (کشیر ساگارا) پنهان شده است.اما بیرون آوردن این شهد، کاری بسیار عظیم و طاقت‌فرساست و نیاز به تلاشی مشترک دارد. بنابراین، ویشنو پیشنهاد اتحاد موقت با آسوراها را می‌دهد و به آن‌ها وعده می‌دهد که سهمی از آمریتا خواهند داشت؛ با وجود آن‌که در خفا به دواها اطمینان می‌ده د که نهایتاً فقط آن‌ها از آن بهره‌مند خواهند شد.

برای این کار، کوه ماندارا به عنوان میله هم‌زن، واسوکی (مار مقدس) به عنوان طناب، و ویشنو در قالب لاک‌پشت کورما برای پشتیبانی استفاده می‌شوند. این اتحاد موقتی میان نیروهای خیر و شر، نمادی از همکاری برای هدفی بزرگ‌تر است. در جریان هم‌زدن، سمی مرگبار به نام هالاهالا پدید می‌آید که فقط شیوا می‌تواند آن را بنوشد. او با فداکاری‌اش، جهان را نجات می‌دهد و به‌خاطر نگه داشتن سم در گلویش، لقب نیلکانت (گلو آبی) را می‌گیرد. در پایان، چهارده گنجینه (راتنا) از دل اقیانوس بیرون می‌آیند، از جمله: لاکْشمی، ماه، گاو برآورنده آرزو، درخت آرزو، پزشک الهی با کوزه آمریتا، فیل سفید، اسب هفت‌سر و دیگر نمادهای قدرت، زیبایی، شفابخشی و سعادت.

دیدگاه روانشناختی: از دیدگاه روان‌شناختی، سامودرا مانتان نمایانگر عمیقی از روان انسان است. اقیانوس شیر به‌عنوان نماد ناخودآگاه تعبیر می‌شود؛ جایی پر از استعدادهای پنهان، خلاقیت‌های نهفته و ابعاد ناشناخته‌ی وجود. این تصویر با نظریه‌ی یونگ درباره‌ی ناخودآگاه جمعی هم‌خوانی دارد؛ جایی که الگوهای رفتاری و تجربیات مشترک بشری ذخیره شده‌اند.دواها و آسوراها نماد دو قطب درون انسان‌اند: یکی نیروهای مثبت مانند شجاعت و مهربانی، و دیگری صفات منفی مانند خشم، شهوت و حرص. کشمکش میان آن‌ها نشان‌دهنده‌ی درگیری‌های درونی انسان است. این فرایند، نمادی از تلاش مداوم انسان برای رشد روانی و معنوی است. این داستان نشان می‌دهد که پذیرش و یکپارچه‌سازی ابعاد مختلف شخصیت، حتی جنبه‌های تاریک، برای رسیدن به تعالی و توازن روانی ضروری است.

دیدگاه آسترولوژی: در حوزه‌ی نجوم ودایی (Vedic Astrology)، داستان سامودرا مانتان جایگاه ویژه‌ای دارد، به‌ویژه به خاطر نقش آن در شکل‌گیری راهـو و کتو، دو گره‌ی کیهانی (گره شمالی و جنوبی ماه) که در طالع‌بینی هندی بسیار تأثیرگذارند. در اسطوره آمده است که هنگام دعوا بر سر آمریتا (شهد جاودانگی)، یکی از آسوراها مخفیانه آن را نوشید. اما ویشنو که از ماجرا آگاه شد، سر او را برید. از آنجا که او آمریتا را چشیده بود، نمرد، بلکه سر او تبدیل به راهـو (سر اژدها) و بدنش به کتو (دم اژدها) شد. از آن پس، راهو و کتو به‌عنوان گره‌های سایه‌ای در مسیر حرکت خورشید و ماه باقی ماندند و در لحظات خاص باعث گرفتگی‌های خورشید و ماه شدند. به همین دلیل، آن‌ها در نجوم ودایی نماد تحولات سرنوشت‌ساز، کارما و اتفاقات بزرگ در زندگی فرد هستند.

از نظر کیهانی:

• راهـو نماد امیال، جاه‌طلبی، وسوسه‌های دنیوی، شهرت و موفقیت مادی است.
• کتو نماینده‌ی رهایی، وارستگی، عرفان، کارمای گذشته و تجربیات ماورایی است.
• این دو با هم، نوسان انسان میان مادیات و معنویات را به تصویر می‌کشند.

ارتباط با کومباملا و زمان‌های کیهانی:

یکی دیگر از جلوه‌های نجومی داستان، جشن مذهبی کومب‌مِلا است. طبق روایت، در لحظه‌ای که دیوان و خدایان بر سر آمریتا می‌جنگیدند، چهار قطره از شهد جاودانگی در چهار مکان مقدس افتاد:

پرایاگ، هاریدوار، اوججین، و نَشیک.

این مکان‌ها به‌همین دلیل مقدس شدند و هر دوازده سال یک بار، براساس موقعیت خاص سیارات مشتری، خورشید و ماه، کومب‌مِلا برگزار می‌شود. این تطابق زمانی با افسانه‌ی مانتان، پیوندی میان اسطوره، زمان مقدس، و تأثیرات کیهانی ایجاد کرده است.